لەو کاتەوەی جێفری ئەپستین لە ساڵی 2019دا لە زیندانێکی مانهاتن کۆتایی بە ژیانی خۆی هێنا، هەمیشە دەستەبژێری جیهانی لە ملیاردێرەکانەوە تا سیاسییە باڵاکان هەوڵیان داوە خۆیان وەک قوربانی یان کەسانێکی دوور لەو بازنەیە نیشان بدەن.


بەڵام بڵاوبوونەوەی سێ ملیۆن لاپەڕە لە بەڵگەنامە نوێیەکانی وەزارەتی دادی ئەمریکا لە 31ی کانوونی دووەمی 2026، وەک بومەلەرزەیەک وابوو کە بناغەی ئەو "دیمەنی پاکی و دوورەپەرێزییەی" ڕوخاند کە ساڵانێک بوو کاریان لەسەر دەکرد.

ئەو بەڵگەنامانە تەنها نووسراوی ئاسایی نین؛ بەڵکو تۆمارێکی مێژوویی ئیمەیڵ، ئاڵوگۆڕی دارایی و بانگهێشتنامە گەرمەکانن. گرنگیی ئەم بەڵگەنامانە لەوەدایە کە دەریدەخەن پەیوەندییەکانی ئەپستین لەگەڵ ئەم کەسایەتییانە تەنانەت دوای ساڵی ٢٠٠٨ (کە وەک تاوانبارێکی سێکسی ناسێندرا) نەک هەر بەردەوام بووە، بەڵکو گەشەشی کردووە.

ئیلۆن مەسک: لە "ڕەتکردنەوە"وە بۆ "ئارەزووی ئاهەنگی شێتانە"
ئیلۆن مەسک، کە پێشتر لە پلاتفۆرمی (X) بانگەشەی ئەوەی دەکرد کە هەرگیز نەچووەتە "دورگەی ئەپستین" و بانگهێشتەکانی ڕەتکردووەتەوە، ئێستا لەبەردەم ڕاستییەکی تونددایە. بەڵگەنامەکان ئیمەیڵێکی ساڵی ٢٠١٢ی مەسک ئاشکرا دەکەن کە تێیدا لە ئەپستین دەپرسێت: "شێتانەترین ئاهەنگی سەر دورگەکەت لە کام شەودایە؟". ئەمە ئاماژەیەکی ڕوونە کە مەسک تەنها پەیوەندییەکی "ڕێپێکراو"ی نەبووە، بەڵکو ئارەزووی بەشداریکردنی لەو چالاکییە گوماناوییانەدا هەبووە کە لە "لۆلیتا ئێکسپرێس" و دورگە نهێنییەکەدا بەڕێوە دەچوون.

ڕاپۆرتە جیهانییەکان پەردە لەسەر چەندین ناوی دیکەی قورس لادەدەن:

هاوارد لوتنیک (وەزیری بازرگانیی ئەمریکا): سەرەڕای ئەوەی دەیگوت "قێزی لە ئەپستین دەبێتەوە"، بەڵام لە ساڵی ٢٠١٢دا بە ئیمەیڵ هەماهەنگی کردووە بۆ ئەوەی لەگەڵ خێزان و منداڵەکانیدا بچێتە دورگەکەی ئەپستین.

کاسی ڕوملەر (ڕاوێژکاری ئۆباما): ئیمەیڵەکان باس لە وەرگرتنی دیاری گرانبەها و گفتوگۆکردن دەربارەی "کچەکان" دەکەن، کە بەپێی بەڵگەنامەکان، ئەپستین وەک کەرەستەیەک بۆ ڕاکێشانی ئەم بەرپرسانە بەکاری هێناون.

ڕیچارد برانسۆن: بەڵگەنامەکان ئیمەیڵێکی برانسۆن ئاشکرا دەکەن کە تێیدا داوا لە ئەپستین دەکات "حەرەمسەراکەت" (بۆ ئاماژەدان بەو کچانەی لەگەڵی بوون) لەگەڵ خۆت بهێنە بۆ بینینەکە.

ستراتیژیی ئەپستین: ناوداران وەک قەڵغان
بەڵگەنامەکان دەریدەخەن کە ئەپستین چۆن زیرەکانە وێنەی خۆی لەگەڵ ئەم دەسەڵاتدارانە لە کۆشکەکەی لە مانهاتن دادەنا. ئەمە تەنها بۆ نمایش نەبوو؛ بەڵکو بۆ ترساندنی قوربانییەکان بوو. کاتێک کچە گەنجەکان دەبینن کە "سەرۆکەکان، ملیاردێرەکان و زاناکان" هاوڕێی ئەپستینن، بڕوایان بەوە دەهێنا کە هیچ کەس ناتوانێت ڕووبەڕووی ئەو ببێتەوە.

کۆتایی یارییەکە؛ لێپرسینەوە یان بێدەنگی؟
ئەمڕۆ جیهان لەبەردەم پرسیارێکی گەورەدایە: ئایا ئەم بەڵگەنامانە دەبنە هۆی جوڵاندنی دۆسیەی یاسایی دژی ئەم کەسایەتییانە؟ یان جارێکی دیکە "هێزی پارە" دەبێتە ڕێگر لەبەردەم دادپەروەریدا؟ ئەوەی ڕوونە، "ئەپستین" وەک مۆتەکەیەک لە دوای مردنیشی، واز لە گەورەکانی جیهان ناهێنێت تا ئەو کاتەی تەواوی ڕاستییەکان دەردەکەون.

بۆچی دادگا بە وریاییەوە زانیارییەکان بڵاو دەکاتەوە؟

1- پاراستنی ناسنامەی قوربانییەکان: زۆرێک لەو کچانەی لە تۆڕەکەی ئەپستیندا بوون، لەو کاتەدا منداڵ یان مێردمنداڵ بوون. دادگا ناتوانێت ناوی ئەوان ئاشکرا بکات، چونکە ئەمە دەبێتە هۆی دووبارە بوونەوەی تراومای دەروونی و پێشێلکردنی مافە تایبەتییەکانیان.


2- ڕێگریکردن لە داوای یاسایی: زۆرێک لەو ناوانەی لە ئیمەیڵەکاندا هەن، ڕەنگە تەنها ناویان هاتبێت و هیچ تاوانێکیان نەکردبێت. ئەگەر دادگا بەبێ فلتەر ناوەکان بڵاو بکاتەوە، ئەو کەسانە دەتوانن داوای قەرەبووی ملیۆن دۆلاری لە حکومەت بکەن بە تۆمەتی لەکەدارکردنی ناوبانگیان بەبێ بەڵگەی تاوان.

پڕۆسەی "پاکتاوکردن": پێش بڵاوکردنەوە، تیمێکی یاسایی دەبێت دێڕ بە دێڕی ملیۆنان لاپەڕە بخوێننەوە بۆ ئەوەی زانیارییە هەستیارەکانی وەک: (ژمارەی بانکی، ناونیشانی ماڵ، ژمارەی مۆبایل و کۆدی نهێنی) ڕەش بکەن.