لە ڕوی فەلەكییەوە، سبەینێ یەكەم رۆژی وەرزی بەهارە لە نیوە گۆی باكوورى زەویدا

KNN : Kurdish News Network
03:27 - 19/03/2021
زانستی

سبەینێ شەممە (2021.3.20)، كاتژمێر (12:38 )ی دوای نیوەڕۆ بە كاتی هەولێر، زەوی دەگاتە یەكێک لە خاڵە هەرە ناودارەكانی خۆی لە كاروانی دورو درێژی خولانەوەیدا بەدەوری خۆر، ئەویش خاڵی هاوسەنگبوونی بەهارییە كە لە هەمان كاتدا مانای نیمچە یەكسان بوونی تەواوی ماوەی نێوان شەوو رۆژ بۆ (12 بە 12)كاتژمێر.

ماوەیەكی زۆریشە گومان لەوەدا نەماوە كە لەكاتی خولانەوەی بە دەوری خۆردا، زەوی سێ خاڵ دروست دەكات و بریتین لە:
• نزیكترین خاڵ، كە دەستپێكی زستانە لە نیوەگۆی باكوورو دەستپێكی هاوینە لە نیوەگۆی باشوور.
• دوورترین خاڵ، كە دەستپێكی هاوینە لە نیوەگۆی باكوورو دەستپێكی زستانە لە نیوەگۆی باشوور.
• دووریی مامناوەند، كە لە نیوەگۆی باكووردا دەستپێكی بەهارەو لە نیوەگۆی باشووریشدا دەستپێكی پاییزە.
• بە پێوانە فەلەكییەكان ماوەی نێوان خۆرو زەوی لە كاتی گەیشتنی بە (دووریی مامناوەند) دەگاتە (149) ملیۆن و (598) هەزارو (23) كیلۆمەتر.

(هاوسەنگبوونی بەهاریی) یان (Vernal Equinox) لە (20 یان 21 یان بە دەگمەن لە 22 ی ئادار)ی هەموو ساڵێك دووبارە دەبێتەوە، تیشكی خۆر تیایدا بە شێوەیەكی (100%)ی دەكەوێتە سەر (هێڵی یەكسانی)، چونكە بەپێی لاریی تەوەری خولانەوەی زەوی لەسەر خولگەكەی بەدەوری خۆردا بە ئاستی (23) پلە، تیشكی خۆر هەڵبەزین و دابەزین دەكات و لار بوونەوەو ستوونبوون لەسەر هەردوو نیوەگۆیەكانی باكوورو باشووردا بەخۆیەوە دەبینێ، بەمەش گۆڕانكاریی بەرچاو لە پلەكانی گەرمادا سەرهەڵدەدەن و ماوەی شەو و رۆژ درێژبوونەوەو كورتبوونەوە بەخۆیانەوە دەبینن.

بەم شێوەیە، لەنیوەگۆی باكووردا (وەرزی بەهار) دەست پێدەكات و لەهەمان كاتدا (یەكسانبوونی پاییزی) لەنیوەگۆی باشووردا دەست پێدەكات، واتە لە وڵاتەكانی باشووری هێڵی كەمەری زەوی دەستپێكی پاییزە.

سەبارەت بە دانیشتوانی سەر روی هەسارەكەمان، لە (20) ی ئاداردا، خۆر رێك لەسەر خاڵی جوگرافیی (90) پلەی رۆژهەڵاتەوە هەڵدێت، كە ئەمەش زۆر گرنگە بۆ ئەو كەسانەی كە دەیانەوێت بەشێوەیەكی زۆر ورد ئاڕاستەی رۆژهەڵات دەستنیشان بكەن، كە لەهەمان كاتدا لە هەمان خاڵی رۆژئاواشدا ئاوا دەبێت و هەمان سوودی هەیە بۆ دۆزینەوەی وردی ئاڕاستەی رۆژئاوا.

لەناوچە جەمسەرییەكانی باكووری هەسارەكەمان رۆژێكی دوورو درێژ دەست پێدەكات كە شەش مانگ دەخایەنێ، واتە لە دواى (20/3/2021)دا خۆر لە ئاسۆی ئەو ناوچانەدا ئاوا نابێت تا مانگی ئەیلول، بەڵام بۆ جەمسەری باشوور شەوێكی دوورودرێژی شەش مانگی دەستپێدەكات تا مانگی ئەیلول خۆر لە ئاسمانی ئەو ناوچانەشدا نابینرێت.

بۆ ئێمەی گەلى كورد و بەشێكی زۆری دیكەی نەتەوەكانی جیهان، بەجیاوازیی كلتوور و داب و نەریتەكانیان، لە رۆژی (21) ی ئاداری هەموو ساڵێك دەبێتە ئاهەنگی دەستپێكی وەرزی بەهارو بێگومانیش لای خۆشمان بە (نەورۆز) ناسراوە.

470 جار خوێندراوەتەوە