ئەمڕۆ 63 ساڵ بەسەر کودەتای 8ی شوباتی 1963دا تێدەپەڕێت؛ ئەو وەرچەرخانە سیاسییەی عێراقی خستە ناو بازنەیەکی داخراوی توندوتیژی و کوردستانیشی کردە گۆڕەپانی جێبەجێکردنی نەخشە شۆڤێنییەکانی بەعس و عرووبییەکان.

سەرەتایەک بە تامی خوێن
لە بەیانییەکی زووی وەک ئەمڕۆدا لە ساڵی 1963، دەنگی تەقە و لێدانی سروودە نەتەوەییەکان لە ڕادیۆی بەغداوە، کۆتایی هاتنی سەردەمی عەبدولکەریم قاسمی ڕاگەیاند. کودەتاکە کە لەلایەن هاوپەیمانییەکی توندڕەوی بەعسی، نەتەوەیی و ناسرییەکانەوە (بە سەرکردایەتی عەبدولسەلام عارف و ئەحمەد حەسەن بەکر) ئەنجامدرا، تەنها گۆڕینی سەرۆک نەبوو، بەڵکو گۆڕینی ناسنامەی دەوڵەت بوو بۆ سیستمێکی سەرکوتکەر کە "توندوتیژی" کردە تاکە زمانی گفتوگۆ.

"حەرەس قەومی"؛ مۆتەکەیەک لەسەر جەستەی کوردستان و سلێمانی
لە مێژووی گەلی کورددا، ئەم کودەتایە بە "زەمانی حەرەس قەومی" دەناسرێتەوە. میلیشیاکانی پاسەوانی نەتەوەیی، کە باڵە سەربازییە توندڕەوەکەی بەعس بوون، ڕەشترین لاپەڕەی غەدریان بەرامبەر بە کورد نووسییەوە.
لە شارەکان و بەتایبەتی لە سلێمانی، حەرەس قەومییەکان بوونە مۆتەکەیەک بەسەر ژیانی خەڵکەوە. ئەوان بەبێ گەڕانەوە بۆ یاسا، دەیان گەنج و ڕۆشنبیری کوردیان ڕاپێچی زیندانەکان کرد و زۆریشیان لە سێدارە دران. ئەو غەدرەی لەو سەردەمەدا بەرامبەر بە سلێمانی کرا، برینێکی مێژووییە کە تا ئێستاش ئاسەوارەکانی لە یادەوەری نەتەوەییماندا ماوەتەوە.

بەڵێنی درۆینە و ڕاستی کێلگەی مینەکان
کودەتاچییەکان لە یەکەم بەیاننامەیاندا بە دەمامکی "برایەتی عەرەب و کورد" و "پاراستنی ئازادییەکان" هاتنە پێشەوە، بەڵام زۆر زوو ئەو دەمامکە کەوت. ئەوان لە جیاتی دیموکراسی، سیاسەتی "تەفروتونا کردن"یان هەڵبژارد. بیرۆکەی ناسیۆنالیستی توندڕەوی ئەوان، بڕوای بە بوونی نەتەوەیەکی تر نەبوو لە عێراقدا؛ هەر بۆیە هێرشە سەربازییەکان بۆ سەر کوردستان چڕتر بوونەوە و خەباتی ڕەوای گەلی کورد ڕووبەڕووی شەپۆلێکی نوێی داپڵۆسین بووەوە.

میراتی 8ی شوبات: 35 ساڵ حوکمی ئاگر و ئاسن
هەرچەندە ململانێی ناوخۆیی کودەتاچییەکان وایکرد عەبدولسەلام عارف لە تشرینی دووەمی هەمان ساڵدا بەعسییەکان لە دەسەڵات دووربخاتەوە، بەڵام "تۆوی دیکتاتۆری" چێنرا. ئەم کودەتایە ڕێگەی خۆشکرد بۆ گەڕانەوەی دووبارەی بەعسییەکان لە ساڵی 1968، کە بۆ سێ دەیەی دواتر عێراقیان بەرەو وێرانکاری، ئەنفال و کیمیاباران برد.

ئەمڕۆ کە یادی ئەو ڕۆژە دەکرێتەوە، مێژوو پێمان دەڵێت کە 8ی شوبات تەنها کودەتایەک نەبوو بەسەر حاکمێکدا، بەڵکو کودەتایەک بوو بەسەر پێکەوەژیان و مافە نەتەوەییەکانی کورد، کە تا ساڵی 2003 عێراق باجی ئەو عەقڵییەتە شۆڤێنییەیدا.