هەموو شتێک لە بارەى ئەو کەشتییەى نۆکەندى سوێسى داخستووە

KNN : Kurdish News Network
07:54 - 27/03/2021
جیهان

ماوەى پێنج رۆژە کەشتى بازرگانى ئێڤەرگرین کە لەلایە کۆمپانیایەکى ژاپۆنیەوە خاوەندارێتی دەکرێت لە نۆکەندى سوێسدا گیرى خواردوە، تائێستاش هەوڵەکانى دەربازکردنی بێ ئەنجام بوون، ئەوە نۆیەمین جاریشە ئەو بەندەرە توشى حاڵەتى لەم شێوەیە دەبێت.

ناسنامەى کەشتییەکە

 
ئەو کەشتیە کە درێژیەکەى (400)مەتر و پانیەکەى (50) مەتر و بەرزیەکەى (52) مەترە، (223) هەزار تۆن کەلوپەلى هەڵگرتوە کە پێکدێت لە(18) هەزار و (300) کۆنتێنەر لەو رێڕەوە ئاویە دەستکردەدا گیرى خواردوە، ئەوەش بوەتەهۆى پەکخستنى جموجۆڵى بارزگانى لە نۆکەندى سوێس کە بە کورتترین و سەرەکى ترین رێرەوى ئاوى لە نێوان رۆژهەڵات و رۆژئاواى جیهان دادەنرێت، بەپێى دواین زانیارییەکانیش بەهۆى ئەو رووداوەوە هاتوچۆى زیاتر لە (160) کەشتى بارزگانى پەکی کەوتوە کە بەشێکیان کەشتى نەوت گوێزەرەوەن.

زیانەکانى ئەو روداوە

 
سەبارەت بەو زیانانەش کە بەهۆى ئەو رووداوە دەگمەنەوە بەر جموجۆڵى بارزگانى لە جیهاندا کەوتوە، ئاژانسى بلومبێرگ بڵاوى کردەوە، زیانى داخرانى ئەو رێڕەوە ئاویە لە بەردەم گواستنەوەى نەوت و کەلوپەلدا بۆهەر رۆژێک بە (10) ملیار دۆلار دەخەمڵێنرێت، ئەمە جگە لەوەى کرێى گواستنەوەى یەک کۆنتینەر لەچینەوە بۆ ئەوروپا گەیشتوەتە هەشت هەزار دۆلار، ئەوەش بە بەراورد بە ساڵى رابردوو چوارهێندە زیادى کردوە، لەدواین پیشهاتیشدا ئاژانسەکانى هەواڵ ئاشکرایانکردن داخستنى نۆکەندنى سوێس بوەتە هۆى بەرزبونەوەى نرخى نەوت.

ئەگەر داخستنەکە بەردەوام بێت زیانەکان چیدەبن؟

 
ئەگەر داخستنى نۆکەندى سویس بۆماوەى چەند هەفتەیەک بەردەوام بێت، بەدوورنازانرێت کۆمپانیاکانى گواستنەوەى دەریایى پەنا بۆ رێگایەکى جێگرەوە بەرن بە دەورى کیشوەرى ئەفەریقادا و بە ناو زەریاى هیندى و زەریاى ئەتڵەسیدا، کە درێژى رێگاکە بۆ هەرکەشتیەک کە بیەوێت لە رۆژهەڵاتى ناوەراستەوە بچێتە ئەوروپا، نۆ هەزار و (650) کیلۆمەتر زیاترە و تێچوى سوتەمەنى هەر کەشتیەکش (300) هەزار دۆلار زیاترە، بە بەراورد بە هاتوچۆکردن لە رێگەى نۆکەندى سوێسەوە.

جارى یەکەم نیە روداوى لەو شێوەیە روبدات

 
یەکەمجار نیە کە رووداوى لەو شێوەیە لە نۆکەندى سوێس رووبدات، بەڵکو لە دواى کردنەوەى لە ساڵى (1869) هەشت جارى دیکە ئەو رێرەوە ئاوییە داخراوە، بەڵام هۆکارەکانى داخستنى جیاواز بوون، زۆربەیان بە هۆى ئەو جەنگانەوە بوە کە لە ناوچەکە روویانداوە.


چەند زانیارییەک لەبارەى نۆکەندى سوێس

 
درێژییەکەى (193) کیلۆمەترە.


دەریاى سور و دەریاى ناوەراست پێکەوە دەبەستێتەوە.


کورتترین ریگاى ئاوى نێوان کیشوەرەکانى  ئاسیا و ئەوروپایە.


لەساڵى (1859) دەست بە دروستکردنى کراوە و نزیکەى  یەک ملیۆن و (500) هەزار میسرى  وەک کریکار بۆماوەى (10) ساڵ کاریان تێداکردوە.


لە ساڵى (1869) کراوەتەوە و وەک رێڕەوێکى ئاوى لە نێوان دەریاى سور و دەریاى ناوەراستدا بەکارهێنراوە

.
تاکو ساڵى (1956) لەژێر کۆنترۆلى بەریتانیا و فەرەنسادا بووە، لەهەمان ساڵد لەلایەن جەمال عەبدولناسرەوە خۆماڵى کراوە.


(12%) قەبارەى ئاڵوگۆرى بارزگانى و (10%) گواستنەوەى نەوتى خاو لە جیهاندا لە رێگەى نۆکەندى سوێسەوە ئەنجام دەدرێت.


(30%) کەششتیە بارزگانیەگانى جیهان لە رێگەى نۆکەندى سوێسەوە هاتوچۆ دەکەن.

 

 بەپێى دواین ئامار داهاتى ساڵانەى زیاتر لە پێنج ملیار دۆلارە.


1060 جار خوێندراوەتەوە