سلێمانی..چیرۆکی ژن و پیاوێک کە دوای ٢٠ ساڵ لە هاوسەرگیری دەرکەوت خوشک و بران

09:43 - 18/12/2019
کوردستان

ژن و پیاوێك كە تەمەنیان سەرووی 50 ساڵە، لەم ساڵانەدا دەركەوتووە خوشك و برای شیری یەکترن، بەڵام بەهۆی تێكنەچوونی شیرازەی ژیانیان، جیانەبوونەتەوە، هەریەكەیان لە ژوورێكی جیاواز دەژین.

سەرچاوەیەكی نزیك لەو خێزانە کە لە قەزایەكی سنوری سلێمانی نیشتەجێن، بە رۆژنامەی زەمەنی وتووە، ئەو ژن و مێردە زیاتر لە 20 ساڵە هاوسەرگیرییان كردووەو ئێستا منداڵیشیان هەیە، دوو ساڵ لەمەوبەر دەركەوتووە دایكی پیاوەكە بە منداڵیی شیری بە هاوسەری پیاوەكە داوە بەوەش  بوونەتە خوشك و برای شیریی.

ئەو سەرچاوەیە وتیشی، دوای زانینی ئەو هۆكارە چەند جارێك ویستیان جیاببنەوە، بەڵام بەهۆی ژمارەیەك لە كەسوكاریان قسەیان بۆ كردن و لەبەر منداڵەكان رێگرییان لە جیابوونەوەیان كرد، بەڵام ئێستا هەریەكەو لە ژوورێكی ماڵەكەدا دەژین.

خەڵكی موسڵمانی هەرێمی كوردستان لەسەر مەزهەبی ئیمامی شافیعی گرێبەستی شەرعی هاوسەرگیریی ئەنجام دەدەن، بەوتەی زانایانی ئاینی كە پشتبەستنە بەو مەزهەبە، ئەگەر كوڕو كچێك لە منداڵیدا پێنج قوم لە شیریی مەمكێك بخۆن ئەوا لە یەكدی حەرام دەبن و ناتوانن هاوسەرگیریی بكەن.

مەلا عەتا پێنجوێنی، سەرپەرشتیاری لقی سلێمانی یەكێتی زانایانی ئاینی ئیسلامی بە رۆژنامەکەی راگەیاندوە، لە دوو ساڵی رابردوودا چەند حاڵەتێكی هاوسەرگیریی هەبووە كە نزیكەی سێجار شیری ژنێكیان خواردووەو ئەوانیش پێیانوتوون حەزەر بكەن، بەڵام كاتێك كوڕو كچەكە زانیویانە ئەو مەسەلەیەی تێكەوتووەو بۆ ئەوەی پڕۆسەكە حەرام نەبێت وازیان لە پڕۆسەی هاوسەرگیرییەكە هێناوە، بەڵام ئەو جۆرە حاڵەتانە دەگمەنن و نەبوونەتە دیاردە.

مەلا عەتا باسی لەوەشكرد، ئەو حاڵەتانەی سەردانیان كردوون هەموویان پێش قۆناغی گواستنەوە بوون و لێك جیابوونەتەوە، تەمەنیشیان لە كۆتایی هەشتاكان و سەرەتای نەوەدەكان بوون.
ناوبراو روونیكردەوە، ئەو ژنەی شیری بە كوڕێك داوە، هەمانكات بە كچێكی نزیكیشی داوە، چونكە مەرج نییە ئەو كوڕو كچە شیری دایكی یەكدییان خواردبێت، بەڵكو ژنێك هەستاوە شیری بەو دوو كەسە داوە.

مەلا عەتا رێنمایی هاوڵاتیانی كردو وتی: “داوا دەكەین ئافرەتان لە مەسەلەی پێدانی شیر بە منداڵانی دیكە خۆیان بپارێزن، چونكە دواتر مەسەلەی حەرامبوونی لێدەكەوێتەوە”.

هەروەها عیرفان رەشید، وتەبێژی ئەنجومەنی باڵای فەتوا لە هەرێمی كوردستان بە قسەی بۆ رۆژنامەکە کردوە و رایگەیاندوە ئەو كوڕو كچانەی پێشتر شیری ژنێكیان خواردووە ناتوانن بەهیچ شێوەیەك هاوسەرگیریی بكەن، هەر كات زانییان بەو جۆرەن، دەبێت جیاببنەوە، چونكە لەڕووی شەرعەوە دروست نییە.

یاسای باری كەسێتی عێراقی كە گرێبەستنی هاوسەرگیریی بۆ هاوسەران پێ ئەنجام دەدرێت بەهەموو شێوەیەك رێگریی لە هاوسەرگیری لەم شێوەیە دەكات و لە حاڵەتی زانینی ئەو هاوسەرگیرییەش، دەبێت دەستبەجێ ئەو دوو هاوسەرە لەیەكدی جیاببنەوە.

دادوەر عومەر ئەحمەد، وتەبێژی سەرۆكایەتی دادگای تێهەڵچوونەوەی ناوچەی سلێمانی ئاماژەی بەوەکردوە، هاوسەرگیریی ئەو كەسانەی بە شیری خوشك و بران بە هاوسەرگیرییەكی “پوچەڵ” دادەنرێت و دەبێت دادگا ئەو هاوسەرگیرییە هەڵبوەشێنێتەوەو بەپێی ماددەی (13 و 16) لە یاسای ژمارە 188ی ساڵی 1959ی هەمواركراو ئەو پەیوەستنامەیە بە هەڵوەشاو دادەنرێت، دادگا داوا لە پیاو و ژنەكە دەكات لەیەكتری جیاببنەوە، ئەگەر جیاش نەبوونەوە بەزۆر جیادەكرێنەوە.

ناوبراو روونیكردەوە، ئەم جۆرە هاوسەرگیرییە یان داواكاری گشتی یان دادگا خۆی پێی دەزانێت و بەزۆر لێكیان جیادەكاتەوە، تەنانەت ئەگەر دەیان ساڵیش بەسەر هاوسەرگیرییان تێپەڕ بێت لێك جیادەكرێنەوەو بەپێی ماددەی 22 لەهەمان یاسا، سەرجەم ماف و بەركەوتەكانی ژنەكە دابین دەكرێت.

43440 جار خوێندراوەتەوە