جەنگی دەروونی بەرامبەر گۆڕان


لەدوای ژیانئاوایی سەرکردەی نیشتمانی نەوشیروان مستەفا (١٩٤٤-٢٠١٧) بزوتنەوەی گۆڕان لەلایەن نەیارە سیاسیەکانی روبەڕووی جەنگێكی دەروونی چڕو پڕ بووەتەوە، بەڕێوەبردنی ئەم هەڵمەتە پلان بۆ داڕێژراوەش بۆ ناکۆکی خستنە ناو ریزەکانی گۆڕان و لێدانە لە ئامانجە سیاسیەکانی.

ئامانجی ئەم جەنگە دەروونیە و بڵاوکردنەوەی واتەوات و پڕوپاگەندەی بێ بنەما بۆ دڵساردکردنەوەی پشتیوانانی بزوتنەوەی گۆڕان و هەموو ئەو خەڵکانەیە کە تێدەکۆشن لەرێی هەڵبژاردن و کێبڕکێی دیموکراسیەوە جۆرێک لە گۆڕین لە فۆڕمی حوکمڕانی کوردی بە قازانجی بە دیهێنانی داخوازییەکانی خەڵک بکەن.

جەنگی دەروونی (Psycological Warfare) کە هاوکات بە جەنگی ئایدۆلۆژی، جەنگی سارد، جەنگی وشە و جەنگی بیروباوەڕ ناسراوە، جەنگی کۆنترۆلکردنی بەرامبەر، یاخود پێشبڕکێیەکە لە پێناو هەرەسپێهێنانی مەعنەویاتی بەرامبەر دەخرێتەگەڕ. زانایانی سایکۆلۆژیا ئەم جۆرە جەنگە بە ترسناک ناودەبەن، چونکە راستەوخۆ کاردەکاتە سەر عەقڵ و بیرکردنەوە و بنەما مەعریفیەکان.

بەشێوەیەکی گشتیش جەنگ بەسەر دوو بەشدا دابەشدەکرێت، یەکەمیان جەنگێک کە چەک و تەقەمەنی و ئامێری جەنگی تێدا بەکاردێت، دووەمیش ئەو جەنگەیە کە ئەمڕۆ کۆمەڵگای مرۆیی زۆرترین بەریەکەوتنی لەگەڵیدا هەیە و، لەنێوان دەوڵەتان و نەیارە سیاسیەکاندا بەکاردێ و بە جەنگی ئابوری و سیاسیی و دەروونی دەناسرێت.
پەیوەندیدار، بە دۆخی سیاسیی هەرێمی کوردستان و ململانێی دەسەڵات و هێزە راستەقینە ئەلتەرناتیڤەکان، پێشتر یەکێتی و پارتی جۆرەها سزادانی سیاسیان بەرامبەر گۆڕان تاقیکردووەتەوە، بەڵام دوای بێئەنجام بونیان، هەنوکە هێزی سێبەری سیاسیان قوتکردووەتەوە و جەنگێکی سایکۆلۆژی بەرفراوانیشیان بەرامبەر گۆڕانخوازان بەرپاکردوە.

بزوتنەوەی گۆڕان کە دواین وێستگەی سیاسیی پیاوی رووداوە گەورەکان نەوشیروان مستەفایە، ئێستا لە خۆئامادەکردندایە بۆ تاقیکردنەوەیەکی دیکەی هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان، لەم کاتەدا گۆڕان دەرگیری چەند کێشەیەکی ناوخۆییە و وەک هێزێکی کراوە بە رووی خەڵکدا ئەم کێشانەی نەشاردووەتەوە و رەخنەی میدیای ئەهلی و نوسەران و دڵسۆزانی وەک کەرەستەی چارەسەرکردنی کێشەکان ناساندوە.

ئەوەی پێویستە، پشتیوانانی بزوتنەوەی گۆڕان لەم قۆناغەدا هەڵاوێردی بکەن، جیاکردنەوەی رەخنە دڵسۆزانە لە زانیاری بێ بنەمای نەیارە سیاسیەکان کە خۆی لە هەڵمەتێکی چڕ و پڕی جەنگی دەروونی دەبینێتەوە، روبەڕووبونەوەی ئەم جەنگەش بە کەسێتی سەرکەوتو دەکرێت کە دەتوانێت کۆنترۆڵی فشارە دەرونیەکان بکات و بەپێچەوانەی خواستی نەیارانی درێژە بە خەبات لە پێناو چاکەی گشتی بدات.

پێکهاتەی مرۆیی گۆڕان، پڕن لە خەڵکی بەرپرسیار و ورە بەرز و چاونەترس، کە ئامانجێکی باڵایان هەیە بۆی دەکۆشن، هەربۆیە بەردەوامی دان و مانەوە باشترین وەڵامی هێزەکانی دەسەڵات و سێبەرەکانیانە، هاوکاتیش زاڵبون بەسەر کێشەکان و برەودان بە یەکگرتویی و تۆخکردنەوەی خاڵە هاوبەشەکان پێشمەرجی سەرکەوتنی گۆڕانە بۆ هەڵبژاردنی داهاتوی پەرلەمانی کوردستان.

1860 جار خوێندراوەتەوە