ئەوەی ئێستا لە کوردستان دەگوزەرێت، ئەوەیە کە کێشەکان تەنها کێشەی پەکخستنی پەرلەمان و حکومەت نیە، بەڵکو کێشەی ئێستا و ئایندە و چارەنوسی خەڵکی کوردستانیشە، کێشەی سیستمی سیاسی و پەیوەندی نێوان هێزە سەرەکیەکانیشە.


لە روانگەی ستراتیژیەوە هەرێمی کوردستان زیاتر لەهەرکاتێ پێویستی بە (هاوسەنگی) سیاسی هەیە لە مامەڵەکردن لەگەڵ دەرەوەی خۆی و سازان لە ناوخۆ، تا ئەوەی سەرکەوتنی لایەنیک بەسەر لایەنیکی تردا، بۆیە پرسیاری سەرەکی ئەوەیە کە (لایەنەکان) چۆن دەتوانێت هاوسەنگکەری هاوکێشەی نێوان پارتی و یەکێتی بن؟ یان بە لانی کەمەوە عاملی خێربن، لە کاتێکدا مەترسی گەورە بۆ هەرێمی کوردستان ئەوە نیە کە پارتی و یەکێتی جیاوازن، بەڵکو مەترسی ئەوەیە کە ناکۆکی یەکان لە چوارچێوەی دامەزراوەیی بترازێت، مەترسی یەکە ئەوەیە کە ناکۆکی و ململانێکانی ئەم دوو هێزە ئەوەندەی لە جوغزی بەرژەوەندی حزبی و ململانێ لەسەر پۆست و پلەو داهات و دابەش و دابەشکاری بووە، ململانێ نەبووە لە پێناو پێشخستن و چاک بەرێوەبردنی حوکمرانی.
یەکێتی و پارتی هیچ کات بیریان لەوە نەکردۆتەوە کە ئەگەر ئەو دوو هێزە نەسازێن و رێکنەکەون لەسەر حکومڕانییەکی دروست و ڕەشید، ئەوا حوکمەت و ئەزمونی هەرێمی کوردستان زەرەرمەند دەبێ و بەزیانی خەڵکی کوردستان تەواو دەبێ، بەڵکو بێ باکانە ئەوەی لە دەستیان هاتبێ تەخسیریان نەکردووە و کورد گوتەنی ( فویان لە دۆ نەکردووە)


بۆیە ئەگەر بەشێوەیەکی بابەتیانە سەیری مێژووی زیاتر لە سێ دەیەی رابوردووی یەکێتی و پارتی بکەین، هەردوو لایان بەشێک لە بەرپرسیارێتی یان کەوتۆتە سەرشان کە هۆکاری سەرەکی بوون بۆ چارەسەر نەکردنی کێشە و گرفتە سیاسی و ئابوری و ئیداریەکان لە هەرێمی کوردستان کە سەرئەنجام بۆتە هۆکاری:
لاوازی دامەزراوەکان لە کوردستان.
پەکخستنی پرۆسەی چاکسازی.
دابەزینی ئاستی متمانەی هاوڵاتیان بە دامەزراوە فەرمییەکانی هەرێمی کوردستان
کە دیارە ئەمەش لەبەر مەبنای ئەو ناکۆکی و بێ متمانەیی ییەوە سەریهەڵداوە کە لەنێوان یەکێتی و پارتی دا بە بەردەوام بوونی هەبووە، کە لەهەر چرکەساتێکدا کێشەکانیان سەری هەڵدابێتەوە راستەوخۆ دامەزراوەکانیان پەکخستووە.
ئەمەش بووتە هۆی ئەوەی؛
سیستەمی سیاسی لە هەرێمی کوردستان و حوکمی دامەزراوەکانی نەگوازرێتەوە بۆ حوکمی یاسا.
هێزە سیاسیەکان لەسەر بنەمای کورسی پەرلەمانی بەشداری پێویست لە دەسەڵاتدا نەکەن، بەڵکو پارتی یەکێتی هەمیشە زیاتر لە قەبارەی کورسییەکانی خۆیان دەسەڵاتیان هەبووە.
 بۆیە هەتاکو ئەو بنەمایانە نەگۆڕدرین و هێزی نوێ و رۆڵی نوێ بەگەڕ نەخرێ حزب یان هەر هێزیکی تر لە داهاتوودا بێتە پێشەوە بەهەمان شێوە و بەهەمان رابردوودا ڕێ بکاو بکەوێتە ناو هەمان ناکۆکی یەکانی هاوشێوەوە، لە حاڵیکی وادا مانەوە و دابەش بوونی لایەنەکان و تەواوی دەنگە نارازیەکان بەم پەرش و بڵاوی یە هۆکاری سەرەکی دەبێ بۆ مانەوەی دۆخی چەق بەستوو لە کوردستان.

چارەسەر
لێرە بەدواوە ئەرکی لایەن و پارت و رێکخراوە سیاسی و مەدەنییەکانە، کە بزانن تەنیا رەخنەگرتن چارەسەرنی یە و دەبێ کاریگەری دروست بکەن، هەموو کەناڵەکانی فشار بخەنەگەڕ و دەست بەجێ ئەم ئەرکانە جێ بەجێ بکەن:
یەکەم: هەوڵی نوسینەوەی پرۆژەیەکی هاوبەش بدەن بەناوی مصاڵەحەی نیشتیمانییەوە بەبێ تەرەڤداری لایەک بۆ لایەکی تر.
دووەم: هەوڵی فشاری مەدەنی و یاسایی دەست پێ بکەن بۆ چالاک کردنەوەی پەرلەمانی و پێکهێنانی حکومەت.
سێیەم: گفتوگۆێ نیشتیمانی بۆ هەموو هێز و لایەنە کوردستانی یەکان پێشنیار بکەن.
چوارەم: رێکخراوە سیاسی و مەدەنییەکان لەسەر پرسی دامەزراوە یاساییەکان کۆ ببنەوەو فشار بکەن، نەک لەسەر ململانێکە حیزبی.
ئەم هەنگاوانەش پێویستی بەوەیە کە لایەنەکانی دەرەوەی پارتی و یەکێتی دەابەش نەبن یان نەبنە بەشیک لە ململانێ کە، چونکە لەو حاڵەتەدا لایەنەنکان ناتوانن هاوسەنگی بپارێزن و ئامانجەکان بەدی بهێنن.