هێزە چەکدارە حزبییەکان کۆتایی پێبهێنن

رەوەز عەبدوڵا مەحموود

کاری یەکەمی هەموو دەسەڵات و حکومەتێک دابینکردنی ئەمن و ئاسایشە بۆ خەڵکەکەی. هەر دەسەڵاتێک لەم ئەرکەدا شکستیهێنا، قورسە بتوانێت بەردەوامی بە شەرعەتی یاسایی خۆی بدات.
عێراق و هەرێمی کوردستان لە ماوەی ٤٠ ساڵی رابردوودا گۆڕەپانی جەنگ و وێرانکاری بوون. لەو ماوەیەدا دەیان وڵات خاکی عێراقیان بۆردوومان و تۆپباران و مووشەکباران کردووە. حاڵی حازر هەر دوو وڵاتی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆردوومان و ئێرانیش مووشەکبارانی دەکات.
دوای رەخنەگرتن لەو وڵاتانەی کە ‌هێرشیان کردووە و ئیدانەکردنی دەستدرێژیەکانیان، کاتی ئەوەیە رووی رەخنە لە دەسەڵاتدانی عێراق و هەرێمی کوردستان بێت کە بۆچی نەیانتوانیوە وڵاتەکە والێبکەن کە هەموو هێزێک نەتوانێت هێرشبکاتە سەری و سەروەریەکەی بپارێزن.
دروستنەکردنی سوپایەکی نیشتمانیی بەهێز کە شەرعیەت لە پەرلەمان و فەرمان لە سەرۆکوەزیران و وەزارەتی بەرگری وەربگرێت ، یەکێکە لە بەربەستە سەرەکییەکانی بەردەم ئەم پرۆسەیە.
لە عێراق و هەرێمی کوردستادا چەندین هێزی چەکداری جیاواز هەن کە لە دەرەوەی دەسەڵاتی حکومەت و وەزارەتی بەرگری و وەزارەتی پێشمەرگە جووڵە دەکەن.
لە عێراقدا دەیان گرووپی چەکداری حەشدی شەعبی هەن کە لە دەرەوەی وەزارەتی بەرگریین و فەرمان لە کەس و حزب وەردەگرن و بەو هۆیەوە بە ئاسانی ئاراستە دەکرێن.
لە هەرێمی کوردستاندا تاوەکو ئێستاش هێزی پێشمەرگە یەکنەخراوەتە و پارتی یەکەی ٨٠ و یەکێتی یەکەی ٧٠ وەک حزبی سیاسیی کۆبوونەوەیان پێدەکەن و فەرمانیان پێدەکەن.
جگە لەو هێزانە، چەندین جۆری دیکە هێزی چەکدار هەن کە ناوی جیاواز بەکاردەهێنن و زۆرینەی جارەکانیش لە دەرەوەی رێکارە یاسایی و حکومییەکان کاردەکەن و دەجوڵێنەوە.
عێراق و هەرێمی کوردستان لە ناوچەیەکی جوگرافیدان کە بەردەوام ناکۆکی سیاسیی و جەنگ و ئاڵۆزی تێدایە، بۆیە دەبێ وڵاتە هێزێکی بەرگری یەکگرتووی هەبێت کە فەرمان لە بکەرە سیاسییەکان وەرنەگرێت و بەرژەوەندی کەسی و حزبی سیاسیی لەبەرچاونگرێت، بەڵکو تەنیا ئەرکی پاراستنی ئاسایش و سەقامگیری وڵات و بەرپەرچدانەوەی هێرشی دەرەکی بێت.