نەریتی سەنگەر گواستنەوە

نەریتی سەنگەر گواستنەوە
كردەیەك بەبێ پاساو
هەلێك بۆ ژیان، نەك بۆ وەرچەرخان   


(تۆماس جیفرسن) سێهەم سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكاو یەكێك لەدامەزرێنەرانی ئەو وڵاتە ئەڵێ؛ (هەر كاتێك قسەمان لەسەر شێوازی ژیان كرد لەگەڵ شەپۆلەكاندا مەلە بكە، بەڵام هەركاتێك قسەمان لەسەر بیروباوەڕ (المبد‌ء) كرد وەك بەرد جێگیر بە).

ئەوەی ئەمڕۆ لە كۆمەڵگەی كوردیدا وەك نەریتێكی ناپەسەندو ناجۆر ناوبەناو خۆی بەیان ئەكاو جەدەلێكی گەرموگوڕ بەدوای خۆیدا دەهێنێ، نەریتی سەنگەر گواستنەوەیە بەبی پاساوێكی لۆجیكی و مەنتقی، كردەیەك جگە لە ئارەزوویەكی بەرژەوەندیخوازانەو دەرفەتێك بۆ ژیانی باشتر، هیچی دیكەی لێناخوێنرێتەوە، بەتایبەت لەمڕۆی ژیانی حزبایەتی ئێمەدا كە پڕاوپڕە لە ململانێی ناتەندروست و یەكترشكاندن، لێوانلێوە لە خۆنمایشكردنی بەتاڵ و نرخ دانان لەسەر كەسایەتی و هەڕاجكردنی بیروباوەڕ.

ئەوەی زۆر ئازاربەخشە، نەریتی سەنگەر گواستنەوە لەمڕۆی دونياى سياسەتى ئێمەدا، مەلە كردنە بە ئاڕاستەی شەپۆلەكانی غەریزەو ویستە ماددییەكان، لەم ئەكتەدا بیڕباوەڕ لەنگەو ئیدی ئەو بەردە جێگیرە نیە كە (تۆماس جیفرسن) وێنای ئەكا، ئەوەی تەحەكوم بە بیروباوەڕەوە ئەكا شێوازی ژیانە نەك پێچەوانەكەی، بەتایبەت كە دەبینین زۆربەی سەنگەر گواستنەوەكان بە ئاڕاستەی حزبە باڵادەست و پارەدارو دەوڵەمەندەكانە، نەك حزبە كەمدەست و هەژارو مامناوەندەكان، ئەمەش ئەوپەڕی گومان دەخاتە سەر كردەكە كە زۆجار بانگەشەی لابەلاو پاساوی نامەنتقی بۆ دەكرێت لە نمونەی (لادان لە پرەنسیپ و بەها گشتیەكان، دووركەوتنەوەی لە بیروباوەڕی سەركردەی ڕۆحی، چوون بەرەو هێزی ڕاستەقینەی نیشتمانی، ..... هتد).

بەهانەی سەنگەر گواستنەوە هەرچییەك بێت، هێشتا شەرعییەتی ئەوە بەكەسی گواستراوە نادات، لە حزبێكی خراپەوە بەرەو خراپتر بچێت، لە حزبێكی بیروباوەڕ چەسپیو و لانەدەر لە لە بەها گشتییەكانەوە بەرەو حزبێكی پڕ لە هەڵەی ستراتیژيى و سەدان جار لادەر لە بیروباوەڕی خۆی، بچێت، لە هێزێكی خۆپارێز لە گەندەڵی و ناشیرینییەكانی ئەزمونی حكومڕانی كوردییەوە بۆ هێزێكی چەقیو لە گەندەڵی و ناشیرینیەكان بچێت. ئاخر كاتێك دەبیستین و دەبینین، كادرێكی حزبی لە هێزە كوردییە ئۆپۆزسیۆنەكانەوە بەرەو باوەشی یەكێتی و پارتی ئەچێ، سەدان گومان دروست ئەبێ، چونكە سەرەڕای بونی دەیان ڕەخنەو گلەیی لە هێزە ئۆپۆزسیۆنەكان، بەڵام ناكرێ و ناشێ یەكێتی و پارتی جوانتر و ڕاستگۆتر بن، بیروباوەڕیان چەسپیو و مێژوویان گەشتر بێ. پاساوەكان هەرچی بن، بەڵام خوێندنەوەی دروست و واقعیانەتر بۆ ئەم كردەیە تەنها و تەنها ڕەدوكەوتنی ویست و حەزە ماددییەكانی ئینسانە، نەك بیروباوەڕ.

مەترسییەكەش لە ئاستێكدایە، گەر هێزە ڕاستەقینەكان سنور بۆ ئەم نەریتە ناپەسەندە دانەنێن و بێباكبن لە گەمەی بەرژوەندیخوازانەی كادرە بیروباوەڕ پوچەكانیان، گەر غەمی گەڕاندنەوەی سەنگ و قورساییان نەبێ بۆ بیروباوەڕ و پەروەردەیەكی دروست، ئەوا نەریتی سەنگەر گواستنەوە ناوەخنیان كلۆر و جەستەشیان شیتەڵ ئەكا، (نەجیب مەحفوز) وتەنی؛ ئیدی زەمەنی بیروباوەڕ گوزەشت و، زەمەنی كۆچ دەست پێ ئەكا ...

108 جار خوێندراوەتەوە