مەسیحییەكانی بەرتڵە نایانەوێـت بگەڕێنەوە

05:17 - 11/02/2019
عێراق

گروپە شیعەكان پێشێلكاری بەرامبەر مەسیحییەكانی بەرتڵە ئەنجامدەدەن

مەسیحیەكانی شارۆچكەی بەرتڵە نیگەرانن لەو پێشێلكارییانەی لەلایەن گروپە توندڕەوەكانەوە بەرامبەریان دەكرێت ‌و زۆربەی ناوچەكانیشان وێرانكراون ‌و هێشتا ئاوەدان نەكراونەتەوە، لە ئێستادا ئەمنیەتی ناوچەكە لە دەستی حەشدی شەعبیدایە‌و بەو هۆیەوە مەسیحیەكان ترسیان لە گەڕانەوە هەیە.

لە گۆڕەپانێكی سەرەكی شارۆچكەی بەرتڵە لە باكوری عێراق، خاچێكی گەورە هەڵواسراوە، یەكێكە لەو هێما دەگمەنانەی وەك بەڵگەیەك وایە لەسەر مەسیحیبونی ئەم شارۆچكەیە.

لەنزیك ئەویش وێنەی گەورەی شەهیدە شیعەكان ‌و بە تەنیشتیشیانەوە وێنەی ئایەتوڵا خامنەیی دەبینرێت، لە زۆربەی شەقامەكانیشدا دروشم‌و ئاڵاكانی میلیشیا شیعەكان هەڵواسراون.

30 ساڵ لەمەوبەر تەواوی دانیشتوانی بەرتڵە مەسیحیبوون، بەڵام بەهۆی گۆڕینی دیموگرفیا‌وە، شارۆچكەكە لەنێوان مەسیحی ‌و شەبەكەكاندا بەشكرا، تا ئەو كاتەی لە ساڵی 2014 داعش هێرشیكردە سەر شارۆچكەكە‌و سەرجەم دانیشتوانەكەی ئاوارەبوون.

دوای دوو ساڵ لە ئازادكردنی بەرتڵە، 3 هەزار‌و 800 خێزانی مەسیحیی گەڕاونەتەوە، بەڵام هەست بە ترس ‌و دڵەراوكێ دەكەن بەهۆی شەبەكە شیعە‌و میلیشیاكانەوە.

لەم نێوەندەدا قەشەی كاسۆلیكی بەهنام بینوكا، سورە لەسەر ئەوەی كە شەبەك مەسیحیەكانیان دەركردوە‌و چەندینجاریش دەستدرێژییان كردوەتە سەر ژنان‌و كچانی مەسیحیی.

قەشەی كاسۆلیكی بەهنام بینوكا دەڵێت: "دوای ئازادكردنی دەشتی نەینەواو گەڕانەوەی خەڵكەكە بۆ سەر ماڵ و حاڵی خۆیان، دووچاری گرفت و كێشە بونەوە لەلایەن ئەوانەی ناوچەكەیان بەڕێوەدەبرد". 

هاوكات ئیقبال شینو، كە مانگی تشرینی دووەمی 2017 گەڕایەوە بۆ بەرتلە، دەڵێت: پیاوێكی شەبەك لە دواوە دەستی بۆ بردوە.

ئیقبال شینو، دانیشتوی بەرتلە دەڵێت: "ئەوانەی گرفت و كێشەیان بۆ دانیشتوانی مەسیحی ناوچەكە دروست دەكرد، دەیانویست مەسیحیەكان بتسرێنن تا بەرتڵە چۆڵ بكەن".  

دوای نەمانی داعش، لە بەرتڵە دابەشكاری تائیفی دەركەوتووە، ژمارەیەك گروپی سیاسی ‌و چەكدار كار بۆ سەپاندنی هەژمونیان دەكەن، قوسەی عەباس نوێنەری شەبەك لە پەرلەمانی عێراق، دەڵێت حاڵەتەكانی گێچەڵپێكردن كە ڕووبەروی مەسیحیەكان دەبێتەوە تەنها ڕووداوێكن ‌و گوزارشت لە شەبەك ‌و میلشیاكان ناكەن.

قوسەی عەباس، نوێنەری شەبەك لە پەرلەمانی عێراق دەڵێت: "دەزگاو دامەزراوە ئەمنیەكان چەندین جۆر كەس لەخۆ دەگرێت. هەر بۆیە ئاساییە پێشێلكاریی رووبدات و كاری وەكو دزی و چەندین پێشێلكاریی جۆراو جۆر ئەنجام بدرێت. بێگومان هەمووان ئەوە دەزانین هەندێك لەبەرپرسە ئەمنیەكان یان ئەو گروپە چەكدارانەی لەناوچە جیاكانن. بەرپرسیارێتیی و پۆستەكەیان خراپ بەكاردەهێنن بۆ ئەوەی بە نایاسایی پارە بەدەستبهێنن و هەندێك كاری تایبەت ئەنجام بدەن. ئەو پێشێلكاریی و كارە خراپانەش روونە. بەڵام ئەوە مانای ئەوە نیە كە هەموویان خراپن".  

خراپی دۆخی مەسیحیەكانی بەرتڵە لەكاتێكدایە، بەپێی ئامارەكان پێش جەنگی رزگاركردنی عێراق لە ساڵی 2003 ژمارەی مەسیحیەكانی عێراق یەك ملیۆن كەس بوە، بەڵام ئێستا زۆر كەمیكردوە. گۆڕینی دیمۆگرافیای بەرتلە بۆ 30 ساڵە لەمەوبەر دەگەڕێتەوە كاتێك سەدام حسێن زەوییە كشتوكاڵیەكانی لە مەسیحیەكان وەرگرتەوە‌و دای بە كەسوكاری شەهیدەكانی شەڕی عێراق ‌و ئێران.

تەواوی شەبەكەكان گەڕاونەتەوە بۆ بەرتلە‌و ژیان لەگەڕەكەكانیان دەستیپێكردوەتەوە، بەڵام ناوچە مەسیحی نیشینەكان هێشتا جۆڵن، یەكێك لەو گەڕەكانی كە خانوەكانی بەتەواوەتی روخاون گەڕەكی مامۆستایانە‌و ژمارەیەكی كەم لە خانوەكانی بە پێوە ماون.

هێزەكانی حەشدی شەعبی دەستیان بەسەر ئەمنیەتی شارۆچكەكەدا گرتووە‌و خاڵی پشكنین لە شەقامەكاندا دانراوە‌و وەكو پۆلیس كار دەكەن.

یەكێك لە كێشە سەرەكیەكانی بەرتڵە، هەڵوەشاندنەوەی یەكینەكانی پاراستنی دەشتی نەینەوا بوو، كە هێزێكی پۆلیسی سەربەخۆ بوو زۆرینەیان مەسیحیبوون، پێش داگیركردنی لەلایەن داعشەوە ئەمنیەتی شارۆچكەكەیان لەدەستدابوو.

موسا شەمعون، سەرۆكی یەكینەكانی پاراستنی دەشتی نەینەوا دەڵێت: "پێدەچێت ئێمەی پێكهاتەی مەسیحیەكان. لاوازترین پێكهاتەی گەلی عیراق بین. گومان لەوەدانیە هەر كاتێك گوشار هەبێت. پێكهاتە لاوازەكە زیانی پێدەگات. هەر بۆیە مەترسیی لەبارەی ئایندەوە هەیە مەترسیی لەنادیاری هەیە. ئەو كاتەی ئاسایش‌وئارامیی دەچەسپێ و یاسا سەروەر دەبێت. پێم وایە زۆرێك لەخێزانە مەسیحیەكان بڕیاردەدەن بگەڕێنەوە ناوچەكە".   

لەكەنیسەی مارشمونی ئەرسۆدكسی لە شارۆچكەی عەینكاوای هەولێر، بە دەیان مەسیحیی كە هەموویان خەڵكی بەرتڵەن مەراسیمی ئاینی ئەنجام دەدەن.

لەنێویاندا حەبیبە قیاقوسی 72 ساڵ هەیە، بەدرێژایی ژیانی لە بەرتڵە ژیاوە، بەڵام ئێستا نایەوێت بگەڕێتەوە، ماڵەكەی روخێنراوە‌و سەرجەم كەلوپەكانی دزراوە، ترسی هەیە لەسەر دەستی گروپە توندڕەوەكان شیعە یاخود سوننە بن ڕووبەڕووی مەرگ بێتەوە.

 

حەبیبە قیاقوس، ئاوارەی بەرتڵە دەڵێت: "لەناخمدا ترسێكی زۆر هەیە بگەڕێمە بۆ بەرتڵە. زۆر دەترسم پێم وایە ئەگەر بڕۆمەوە ماڵەكەم هەستدەكەم دێن بمكوژن". 

349 جار خوێندراوەتەوە