دانا حه‌مه‌ عه‌زیز

جەمال عەبدولناسر قودسی کرد بە پایتەخی ئیسرایل‌


کۆتایی مانگی ئایاری 1967، جەمال عەبدولناسر،  هێزێکی گەورەی لە خەلیجی  عەقەبە کۆکردەوە و هەڕەشە ی  پەلاماردان و لەناوبردنی ئیسرائیلی کرد. هێشتا هیچ نەبوبوو، ناسر پەنجەی سەرکەوتنی بەرز ئەکردەوە، سەدان هەزار عەرەبی بە هوتافکێشان لەدژی جولەکە هێنابوە سەرجادە.  ئەمریکا و ئەوروپاییەکان تکایان لە ناسر کرد ئارام بگرێ و ئەو شەڕە نەکا، چونکە جگە لەتێکدانی ئاسایشی ناوچەکە، مسر زەرەری لێ ئەکا. بەڵام ناسر زیاتر لەخۆی بایی بوو و بەقسەی کەسی نەکرد!

 ئیسرایل نەیدەویست ئەو شەڕە بکا، بەڵام کاتێ ناسر هەر سوور بوو لەسەر هەڕەشەکانی، سەعات سێی بەرە بەیانی پێنجی  حوزەیران،  کنێستی ئیسرایل بە نهێنی کۆبۆوە و بڕیاری شەڕی دا، هەر ئەو بەیانیە هێزی ئاسمانی ئیسرائیل، هەموو هێزی ئاسمانی مسری لەناوبرد، لە ماوەی 72  سەعاتیشدا هەموو نیمچە دوورگەی سینای میسری داگیرکرد. بەبێ گەڕانەوەش بۆ(لێڤی ئێشکۆڵ)  سەرۆک وەزیر، موشی دایان وەزیری بەرگری ئەوکات، فەرمانی بە سوپای ئیسرایل کرد، لەماوەیەکی زۆرکورتدا سوپا، جۆلانی سوریا و کەناری خۆراوای بە (قدس)یشەوە  داگیرد. 

بەر لەم شەڕە، ئیسرایل ئامادە بوو هەموو مافێکی فەلستینیەکان بسەلمێنێ، لەوانە  دامەزراندنی دەوڵەتی فەلستین کە پایتەختەکەی قودس بێ و گێڕانەوەی هەمو ئاوارە فەلەستینیەکانی نیشتەجێی لوبنان و وڵاتانی عەرەب کە لەساڵی 1948 وە لە ئیسرائیل هەڵکەندرابوون. ئەوکاتە نە جۆلان و نە باشوری لوبنانیش داگیر نەکرابوون، پەڕ و باڵی  سوپای میسر و  سوریاش نەکرابوو.  

ئەوکات ئەگەر سازشی عاقڵانەی  سادات و خراپیی ئاستی جەماوەریی ناوخۆی کارتەر نەبوایە بەهۆی ڕوخانی شای ئێرانەوە لە ساڵی 1979 دا، ڕێکەوتنامەی کامپ دەیڤد نەدەکراو، نیمچە دورگەی (سینا) ش بەدەردی قودس و جۆلان ئەچوو.   

ئەوەی ئێستا دۆناڵد ترەمپ ئەیکا و ئیسرایل بە هاتنەدی خەون و خەباتی جولەکە ناوی ئەبا، هەڵە و لەخۆبایی بونی عەرەب بوو کە پەنجا ساڵ لەمەوبەر جەمال عەبدولناسر کوێرانە بڕیاری لەسەرداو، (موشی دایان) و (ئەزرا وایزمان) و (ئاريال شارۆن) و جەنراڵەکانی دیکەی ئیسرایل چاوتیژانە قۆستیانەوە،  جولەکەش بۆهەتایە،  نەوە دوای نەوە شانازی پێوە ئەکا.

خوێندراوەتەوە1968