لاوک سەلاح

چەمکە کۆنەکان و تەحەدا نوێکان‌


بونیاتنانەوەی پارتی سیاسی کوردی لە کوێوە؟

چاوخشاندنێکی خێرا بە رەوت و رۆڵ و سیاسەتی، ئەگەر هەبێت، پارتە سیاسییەکانی کورد هەر لە راستەوە بۆ چەپ، هەر لە چەپەوە بۆ ئیسلامییەکان لەوێشەوە بۆ موعارەزەکان، ئەگەر هەبن، دەستبەجێ ئەو مەترسییە خۆرسکەت تێدەگەیەنێت کە رووبەرووی هەرهەموویان بە چەندان فۆرمی جیاواز بۆتەوە، بەداخەوە دوو بوومەلەزە؛ یەکێکیان سیاسی و ئەوی تریان یەزدانی بەئاگای نەهێنانەوە. دوو بوومەلەرزە ئەو پەری شەرعیەتت پێدەبەخشێت کە سەرتاپا بونیادی پارتەکەی خۆت وەک دکتۆرێکی پر ئەزموون, نەشتەرگەری بۆ جەستەی بیماری پارتەکەت بکەیت، بەش بەشی بکەیت، بە ووردی بڕوانیتە هەموو دەمار و شار دەمار و جومگە و توولەڕێ باریکەکانی.

ئەم پرۆسەیە، پرۆسەیەکی درێژ خایەنە، دەستبەجێ ئەنجام نادات بەدەستەوە، بەڵام، لانی کەم، وەڵامدانەوەیە بۆ هەموو ئەو درز و شڵۆق و کەڵێن و نارەوایەی کە بەرهەمەی بوومەلەرزەی ساڵانێکی زۆرە. بەداخەوە لە ئێستادا پارتی سیاسی کوردی لە دووریانێکی تەماویدا چەقیووە، بای ئەوەندە بوێر نییە بڕوانێتە خۆی بۆ ئەوەی برینەکانی خۆی سارێژ بکات و هەنگاوی دروست بنێت، یان داوای یارمەتی لە کەسانی پسپۆر بکات، لەو کەسانەی لە دەرەوەی بونیادی خۆیانن بۆ ئەوەی یارمەتییان بدەن تا پێکهاتەی پارتەکەیان بۆ هەڵچننەوە کە خۆیان رۆژ لە پاش رۆژ دەیروخێنن. دەکرێت داوای یارمەتی لەو ئەکادیمیا و پسپۆر و دەزگا ئەوروپییەکانی تایبەت بە لێکۆڵینەوە بکەن، لە بری ئەوەی پەنا بۆ چەند کەسانێکی مشەخۆر ببەن، با ئەوان بێن بۆ ماوەی شەش مانگ هەرهەموو دەزگا کوێرەکانی پارتی سیاسی کوردی چاک بکەنەوە بە ئامادەکردنی بەرنامەیەکی تۆکمە کە دواجار ئیرادەیەکی سیاسی نیشتمانی هەبێت پیادەی بکات. ببورن ئەمە خەون نییە، پارتی سیاسی دەبێت لەسەر بنەمای لێکدانەوەی ملمانێکان و تواناکان و بەرژەوەندییە رەواکان و ناسینەوە و ژیانەوەی شوناسی خۆی کار بکات، خۆ ناکرێت هەر لە بازنەی بۆڵەبۆڵ کردن و گازندە و ورتە ورتدا بمێنێتەوە. پارتی سیاسی کوردی لە ناشرینییەکانی خۆی دەترسێت هەر لە بەرئەوە ئەم کارە ناکات. بەڵام دەستنیشانکردنی ناشارینییەکان دەلیلی بوونی خوڵقاندنی پرۆسەی جوانییە، پارتی سیاسی کوردی لە بەردەم چەندان تەحەدای گەورەدایە، هەر لەچاکردنی دۆخی ئابووری تا دەگاتە بەشداربوون لە پرۆسەی سیاسی هەریم و عێراق و دارشتنەوەی پەیوەندییە سیاسییەکان لە گەڵ دونیادا بە خوڵقاندنی چەمکی کارکردنی جیاواز لە رێی کەسانی نوێ و دەموچاوی نوێوە. ئەمە پرۆسەیەکی ستراتیژی سیاسی هەمەلایەنەیە کە ئەگەر بە وریایەوە مامەڵەی لەگەڵ نەکەین روودانی بوومەلەرزەیەکی گەورەتر بە دوای خۆیدا دێنێت. هەر بۆیە هەڵبژاردنی کەسانی نوێ بۆ بەشداربوون لە پرۆسەی سیاسی ئاییندەدا پێویستی بە میکانیزمێکی توندوتوڵ و بێ موجامەلەیە هەیە. بەسە دز، بەسە نەزان، بەسە هەڵپەرست، بەسە نەخوێنەوار لە هەرکوێیەکدابن.

ئەوەی ئێستا لەناو هەر پارتێکدا روودەدات خۆرێکخستنەوە وبونیاتنانەوە و دارشتنەوەی خیتابی سیاسی وستراتیژیەتی مامەڵەکردن نییە لەگەڵ یەکتری و دونیا دەرەوەدا، ئەوەندەی پاوانکردنەوەی دەستەڵاتی حیزبییە، بەداخەوە ئەمەش بوومەلەرزەیەکی دیکەیە، هەر بۆیە ئەو عەقڵە سیاسییەی کە لە ناو پارتەکاندا کار دەکات کورت دەهێنێت ئەگەر وابزانێت بەو کەرەستەی کە لەبەردەمیاندا هەیە دەتوانن بەرگێکی نوێ بپۆشن ئەگەر ناوەرۆک  وکرۆکی خۆیان نەگۆرن. پارتی سایسی کوردی لە بری ئەوەی هاوڵاتی هان بدات بۆئەوەی بە گژ پارت و حکوماتی تردا بچێتەوە با بە سەرچاوەی دارایی و بودجەکانی خۆیدا بچێتەوە. 

بونیتانانەوە و رێکخستنەوەیەکی واقیعیانە و پراگماتیکیانەی پارتی سیاسی کوردی بەر بە روودانی جەنگێکی دیکە دەگرێت.

خوێندراوەتەوە468